Zaman Yönetimi Üzerine; Zamanımı Nasıl Daha Verimli Kullanabilirim?
Herkes günde 24 saate sahiptir fakat bu süre herkese aynı gelmez. Bazıları için bu süre oldukça yetersizken bazıları için de zaman geçmemektedir. Ayrıca bu sorunu birçok insan yaşamaktadır, yalnız değilsiniz. Bu yazıda hem zamanını geçiremeyenler hem de zamanını yetiremeyenlere ithafen çözüm bulmak için yazılmıştır. Yani zaman neden önemlidir ve zamanınızı nasıl daha verimli kullanabilirsiniz, bunlara bakalım…
Zaman Algımız Neden Önemlidir?
Zaman yönetimi, yapılacaklar listesi veya planlama yapmakla yeterli kalmaz. Zamanımızı nasıl algıladığımız da zaman yönetimi için önemlidir. Çünkü zaman yönetimi algısı oluşturmak, doğru zaman yönetiminin sürekliliği için önemli bir unsurdur. Psikolojik araştırmalar, bireylerin zaman algısının; kaygı, stres ve hatta mutluluk seviyelerini doğrudan etkilediğini göstermektedir. Duygular, düşünceler ve zaman yönetimi arasında döngüsel bir bağlantı vardır.
- “Şimdi ve Burada” İlkesi: Geçmişteki hatalar ya da gelecekteki endişeler, zaman algımızı bozarak anı verimli kullanmamızı engeller. Bu nedenle, dikkatimizin “şu an”da kalmasını sağlamak; üretkenliği, olumlu duyguları ve doğru düşünceleri arttırır.
- Zaman Kaygısı ve Kararsızlık: Sürekli bir şeyleri yetiştirememe korkusu, karar alma süreçlerimizi olumsuz etkileyebilir. Bu da işleri geciktirir ve “procrastination” (erteleme) tuzağına düşmemize yol açar. Bu tuzak sonu gelmez bir sokak gibidir. Yürürsünüz ama bu şekilde varacağınız bir nokta yoktur. Bu döngüyü bir yerde kırmak zorundasınızdır.
Psikolojik Zaman Yönetimi: 5 Strateji
1. Erteleme Davranışını Anlayın ve Üstesinden Gelin
Erteleme, yalnızca tembellikten kaynaklanmaz. Psikolojik olarak, bir işi ertelemek genellikle kaygı, başarısızlık korkusu veya mükemmeliyetçilikten doğar.
- Psikolojik Çözüm:
- Görevi küçük ve yönetilebilir parçalara ayırın. Bu yapacağınız işi basit görmenizi sağlar. Devamlılığı geldiği takdirde aslında o küçük şeylerin sonucunun büyük olduğunu göreceksiniz.
- İlk adımı atmak için kendinize küçük bir ödül sunun. Örneğin; bugün 3 saat çalışırsam sevdiğim dizinin bir bölümünü rahatça izleyeceğim gibi.
- “Mükemmel olması gerekmiyor, başlamam yeterli” düşüncesini benimseyin. Mükemmmeliyetçilik, her şeyin en iyi seviyede olmasını istemektir. Fakat şartlar her zaman buna elverişli olmaz. Bu sebeple, eksik de olsa yapmak sizi yerinizde saymaktan kurtarır.
2. Zihinsel Netlik Yaratın
Zihinsel karmaşa, zaman yönetimindeki en büyük düşmandır. Beynimiz, aynı anda çok fazla şeyle uğraşırken daha fazla hata yapar ve verimsizleşir. Bunun için bir kağıttan veya defterden faydalanabilirsiniz. Acilen yapmanız gereken, yapılması iyi olan ve yapmayı istediğiniz şeyleri bu sıra ile sıralayın. Yapacaklarınızı ve yapacaklarınızın önem sırasını gözünüzle görmek zihninizde netlik yaratır.
- Psikolojik Çözüm: Gününüzü küçük hedeflere bölün. Beyin, tamamlanan görevlerden dopamin salgılayarak motivasyonu artırır. Örneğin, “Bir saat boyunca sadece e-postaları kontrol edeceğim” gibi net bir görev belirleyin.
3. Pomodoro Tekniği ile Dikkat Dağınıklığını Yenin
Psikoloji araştırmaları, insan beyninin yaklaşık 25 dakika boyunca yoğun bir şekilde çalışabileceğini, ardından dinlenmeye ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Bunu uygulamak saatlerce çalışmaya göre daha kolaydır. Bu konuda birçok video bulunmaktadır, araştırıp rahatlıkla uygulayabilirsiniz. Bu yöntem, odaklanmayı artırırken tükenmişlik hissini azaltır.
- Nasıl Uygulanır?
- 25 dakika boyunca bir göreve odaklanın.
- 5 dakikalık bir mola verin.
- Bu döngüyü 4 kez tekrarladıktan sonra daha uzun bir mola verin.
4. 5 Saniye Tekniği
Yapmanız gereken bir şey var ancak sürekli erteliyorsanız veya üşeniyorsanız bu taktiği kullanabilirsiniz. Bu taktik bir anda işe karşı olumsuz duygularınızı yok edecek ve yol almanızı sağlayacaktır. Yemek yapmanız gerektiğinde, ders çalışmanız gerektiğinde ve yataktan çıkamadığınızda, en basitinden uyumadan önce diş fırçalamanız gerektiğinde bile kullanabilirsiniz.
- Nasıl Uygulanır?
Yapmayı planladığınız işe 5 saniye içinde başlayın. Diğer olumsuz duygularınızı düşünmeden. Bunu cümlelerle daha etkili duruma da getirebilirsiniz. Örneğin; şimdi ayağa kalkacağım ve matematikten 4 test çözeceğim gibi…
5. Dinlenmeyi ve Kendinize Zaman Ayırmayı Unutmayın
Sürekli meşgul olmak, uzun vadede üretkenliği düşürebilir, tükenmişlik sendromunu başlatabilir. Psikolojik olarak, dinlenme süresi beyni yeniden şarj eder ve yaratıcı düşünmeyi artırır. Ayrıca bedeniniz açısından da oldukça faydalıdır. Unutmayın ki olumlu duygular ve dinlenme bağışıklığınızı zayıflamasını engeller.
- Psikolojik Çözüm: Günlük rutininizde boş zamanlar yaratın. Meditasyon, doğa yürüyüşleri veya hobi etkinlikleri bu konuda faydalıdır. Bunu haftada 1 veya 2 gün dinlenme, kendinize vakit ayırma şeklinde de özelleştirebilirsiniz.
Sonuç olarak, zaman yönetimi, sadece pratik bir beceri değil, aynı zamanda zihinsel ve duygusal bir alışkanlıktır. Psikolojik olarak zaman algınızı değiştirerek ve verimli olmayı bir yaşam biçimi hâline getirerek, yalnızca işlerinizi değil, hayatınızı da daha anlamlı hâle getirebilirsiniz.
Unutmayın, asıl mesele zamanı yönetmek değil, kendi davranışlarınızı ve zihniyetinizi yönetmektir. Başlamak için en iyi zaman ise tam şu andır.
Bu konuda daha fazla bilgi almak, daha fazla yöntem öğrenmek veya çözüm bulmak için bana e-mailim olan [email protected] adresimden ulaşabilirsiniz.