Empati mi, Sınır Koymak mı? Sağlıklı Dengeyi Nasıl Kurabiliriz?
Empati, insan ilişkilerinde fazlaca kullanılan bir temel taş olarak karşımıza çıkar. Çoğu zaman da olumlu bir özellik barındırdığı düşünülür, ta ki aşırıya kaçana kadar. Empati, gereğinden fazla yapıldığında sınırların aşılmasına ve suistimal edilmesine sebep olur. Çünkü, gereğinden fazla yapldığında kendimizi ihmal edebiliriz, ilişkilerimizde dengesizlik olabilir, duygusal yorgunluk ve tükenmişlik yaratabilir.
Peki, sınırlarımız ve empati duygumuz arasındaki dengeyi nasıl sağlar ve koruruz? Duygusal dengemizi ve zihin sağlımızı korurken aynı zamanda nasıl duyarlı kalabiliriz? Hadi bu yazıda buna biraz değinelim, tabi ki ilk olarak empati ve sınır kavramlarını doğru anlamalıyız…
EMPATİ
Carl Rogers empatiyi şu şekilde açıklamıştır; "bir başkasının dünyasına girmek, ancak içinde boğulmadan var olmak". Bu tanımlama oldukça anlaşılabilirdir. Kişinin karşısındaki kişinin hislerini anlamasına ve onun penceresinden bakabilmesine empati diyoruz. Karşısındaki kişinin duygularını ve düşüncelerini anlarken aynı zamanda insan kendi benliğimizi de korumalıyız. Uygun oranda empati göstermek oldukça faydalıdır.
Doğru Oranda Empati Göstermenin Faydaları
1. İnsanları anladığımızda tartışmaları daha sağlıklı yönetebiliriz.
2. Sağlıklı ilişkiler kurmayı sağlar.
3. Sosyal zekamızı geliştirir ve duygusal derinlik kazandırır.
4. İlişkilerdeki bağları güçlendirir ve güveni artırır.
Sınır Koymak
Sınır koymak bir bencillik değildir, aksine sağlıklı ilişkiler için oldukça gereklidir. Bunun da doğru oranda olması gerekir. Sınır koyacağım diye kalp kırmak, karşımızdakini düşünmemek oldukça zararlıdır. Yani doğru oranda sınır ve empati birbirini tamamlar ve ilişkilerin sağlığı için gereklidir. Sınır koymak ve kendimizi korumak bir yönde aynı anlamlara ulaşabilmektedir.
Doğru Oranda Sınır Koymanın Faydaları
1. Kendi ihtiyaçlarımıza değer vermemize yardımcı olur.
2. Kendi ruh sağlığımızı korur.
3. Başkalarına uygun şekilde hayır demeyi öğrenmemizi sağlar.
4. Bağımlı ve sağlıksız ilişkileri önler.
Empati Ve Sınır Koymak Arasındaki Dengeyi Nasıl Sağlayabiliriz
1. Suçluluk Duygusunu Bırakın
Sınır koyarken suçlu hissetmemelisiniz. Çünkü bu durum ilişkinizi sağlıklı bir şekle bürüyecektir. Bazı ilişkilerde empatinin dengesizliğinden dolayı sınır koymak başta zorlayıcı olsa da sonrası için en doğrusu budur.
2. ‘’Hayır’’ Diyebilin
Hayır demek empati yeteneğinizin olmadığı anlamına gelmez. Net ve kararlı olun, ayrıca kırıcı olmayan bir şekilde hayır demeyi bilin. Burada özellikle kırıcı olmamaya dikkat edin. Tabi ki bu durum istemediğiniz şeyler için geçerlidir. Bir örnekle anlatmak gerekirse, ruhsal olarak uygun olmadığınız bir anda sizinle konuşmak isteyen birisine "Sana destek olmak isterim, ama şu an kendimi iyi hissetmiyorum. Belki başka bir müsait olduğumuz zamanda konuşabiliriz?"
3. Kendinizi ve Duygularınızı Tanıyın
Empati kurmak genellikle başkalarının hislerini ve düşüncelerini anlamakla bağlantılıdır. Yani empati kurarken kendinizi ikinci plana atabilirsiniz ve bunun olmaması gerekir. Başkalarının sizi nasıl etkilediğini bilirseniz empati yapmanın size zarar vermesini engelleyebilirsiniz. Duygularınızı ve kendinizi göz ardı etmemeye dikkat edin.
4. Başkalarının Duygusal Yüklerini Üzerinize Almaktan Kaçının
Sizden başka bireyler bazı sorunlar, sıkıntılar yaşayabilirler ve bunu size aktarabilirler. Bazen bu sorunları içselleştirip fazlasıyla yaşayabilirsiniz, bu tarz durumlar yaşamınızı olumsuz yönde etkileyebilir. Başkalarının sorunları olması, onları çözmek zorunda olduğunuz anlamına gelmemektedir. ‘Onun için ne yapmalıyım’ diye düşünmek yerine ‘Onun sorunlarını biliyorum ve anlayabiliyorum. Ancak, kendi sorumluluğnu almasına izin vermem ikimiz için de daha doğru.’ Şeklinde düşünmek daha sağlıklı olacaktır.
Birbirleriyle çelişkili gibi görünseler de sınır koyma ve empati aslında birbirini tamamlayan iki önemli beceridir. Sınır koyarak kendimizi koruyabilirken empati yaparak da başkalarının duygularını anlayabiliriz. Sağlıklı bir ilişki iki kişinin de hem kendi alanını koruyabildiği hem de anlaşılmış hissettiği ilişkilerden doğar.
Umarım bu yazı sorunlarınız veya ilişkileriniz için size yardımcı olabilir. Empati kurarken sınırlarımızı korumak için bir çok yol bulunmaktadır. Bu yazıda ben size bunların sadece dördünden bahsettim. Bu konuda daha fazla bilgi almak veya sorularınızı sormak için mail adresim olan [email protected] aracılığıyla bana ulaşabilirsiniz. Sağlıkla ve huzurla kalın…